Verilerinizi Yedeklemenin Yolları

Birkaç yıl önce, üzerinde aylarca çalıştığım bir klasörü tek bir yanlış tuşla sildiğimde yedekleme diye bir şeyi ciddiye almıyordum. Harici diskim vardı, ama en son ne zaman fişe taktığımı hatırlamıyordum bile. O gün kurtarma yazılımlarıyla uğraşarak geçirdiğim altı saatten sonra kendime şunu söyledim: yedekleme, hatırlamam gereken bir iş olmamalı; kendi kendine çalışmalı. O günden beri kurduğum düzeni, yeni başlayan birinin anlayacağı sadelikte anlatmaya çalışacağım.

İşin özünde iki soru var: dosyalarım kaç kopya halinde duruyor ve bu kopyalar birbirinden ne kadar bağımsız? Aynı bilgisayarın içindeki ikinci bir klasör kopya sayılmaz; disk bozulduğunda ikisi birden gider. Aynı odadaki harici disk de sınırlı bir güvence sunar, çünkü hırsızlık ya da su baskını ikisini birden vurur. Bu yüzden yerel bir kopya ile uzak bir kopyayı birlikte düşünmek gerekiyor.

Yerel Yedekleme: Elinizin Altındaki Güvenlik Ağı

Yerel yedek, hızlı geri dönmenin en pratik yolu. Yanlışlıkla sildiğiniz bir sunum dosyasını internete bağlanmadan, birkaç dakika içinde geri alabiliyorsunuz. Ben günlük kurtarmaların neredeyse tamamını yerel kopyadan yapıyorum.

3-2-1 kuralını sıkıcı olmadan uygulamak

Bu kural aslında bir cümle: en az 3 kopya, 2 farklı ortamda, 1 tanesi başka bir yerde. Benim durumumda bu şöyle karşılık buluyor: bilgisayarın kendisi (1), masamın çekmecesindeki harici disk (2), bulut hesabım (3). İki farklı ortam SSD ve bulut oluyor, "başka bir yer" ise bulutun kendisi. Ev kullanıcısı için bundan fazlasına gerek yok; eksiği ise er ya da geç canınızı yakıyor.

Harici diski otomatik hale getirmek

İşletim sistemlerinin kendi araçları yeterince iyi. Windows tarafında Dosya Geçmişi'ni açıp harici diski seçmek, sonra da yedekleme sıklığını saatlik ya da günlük yapmak yetiyor. macOS'ta Time Machine diski bir kere tanıdıktan sonra siz takar takmaz kendi kendine çalışıyor. Linux kullanıyorsanız Déjà Dup benzer bir kolaylık sunuyor.

Benim tek eklediğim şey şu: diski sürekli takılı bırakmıyorum. Çünkü fidye yazılımı bulaşırsa bağlı olan diskteki dosyaları da şifreliyor. Haftada iki kez takıp yedeğin bitmesini bekliyor, sonra çıkarıyorum. Küçük bir alışkanlık, ciddi bir fark.

Ağ üzerinden yedekleme

Evde birden fazla cihaz varsa, ağa bağlı bir depolama birimi (NAS) ya da modeme USB disk takma özelliği hayatı kolaylaştırıyor. Burada tek uyarım, kablosuz üzerinden yapılan büyük yedeklerin can sıkacak kadar yavaş olabileceği. Ethernet kablosunun Wi-Fi'ye göre neden daha kararlı olduğunu anlatan yazıdaki mantık burada birebir geçerli: ilk tam yedeği kabloyla almak, sonrasında kablosuzdan devam etmek en makul yol.

Bulut Tarafı: Uzaktaki Kopyanız

Yangın, hırsızlık ya da elektrik dalgalanması gibi senaryolara karşı gerçek koruma buradan geliyor. Ben veri yedekleme bulut hizmetini "en kötü ihtimal sigortası" olarak görüyorum; günlük kullanımda pek dokunmuyorum ama orada olduğunu bilmek rahatlatıyor.

Senkronizasyon ile yedekleme aynı şey değil

Bu ayrımı geç öğrendim ve pahalıya mal oldu. Senkronizasyon servisleri bilgisayarınızdaki değişikliği buluta yansıtır. Yani bir dosyayı silerseniz veya bozarsanız, o bozuk hali buluta da gider. Gerçek yedekleme çözümleri ise sürüm geçmişi tutar; dosyanın üç gün önceki halini geri çağırabilirsiniz.

Kullandığınız servisin sürüm geçmişi ve "çöp kutusu" süresini mutlaka kontrol edin. Otuz gün genelde makul bir eşik.

Hesabınızı kilitleyin

Tüm hayatınızı bir buluta yüklüyorsanız, o hesabın parolası artık evinizin anahtarı demek. Uzun ve benzersiz bir parola kullanın, üzerine mutlaka iki adımlı doğrulamayı açın. Sitede bunun kurulumunu adım adım anlatan bir rehber var; on dakikanızı alır, karşılığında kimsenin hesabınıza tek parolayla giremeyeceğini bilirsiniz.

İlk yüklemenin uzun süreceğini kabullenin

Yüz gigabaytlık bir arşivi buluta göndermek, bağlantınızın yükleme hızına bağlı olarak günler sürebilir. Çoğu ev bağlantısında yükleme hızı, indirme hızının epey altındadır. Ben ilk yedeği gece boyunca çalıştırdım ve programın bant genişliği sınırlama ayarını açtım; böylece gündüz internet kullanılamaz hale gelmedi. Bağlantınız zaten sorunluysa, önce Wi-Fi kararlılığını ve hız konularını ele alan yazılara göz atmak mantıklı olur.

Kurmakla Bitmiyor: